"renklerde yaşamak seninle...
diyelim ki mavide,
gökyüzünün denizle buluştuğu çizgide..."
Renklerde yaşamak
"renklerde yaşamak seninle...
diyelim ki mavide,
gökyüzünün denizle buluştuğu çizgide..."
Kıtabê “Zazaki-5” sero jû analiz
Çı waxto, mı waştêne ke nê nuşteyê xo bınusi, temam bıkeri. Labelê mı wext u
fırsend nêdi, nuşteyê mı kewt herey. Ez nê nuştey de wazeno ke kıtabê
“Zazakî-5” analiz bıkeri.
Seke yeno zanayiş, çend roci raver, Weziriya Perwerdey (MEB), kıtabê ke hetê Universiteya Artuklu ya Mêrdini ra seba dersanê kırdaski u zazaki hedre/amade biyê, keyepela xo de eşkera kerdi. Mı ki be eşq u keyf’a nê kıtabi ardi war ke bıwani, hela zerrey kıtabê zazaki de çı esto, zonê kıtabi senêno, bıvêni. Seke mı kıtab ard war, heta peyniye mı çım eşt cı u derheqê kıtabi de mı tayê noti gıroti.
Her çi ra veri, ma gani bızanime ke tarixê şarê ma de na gama verêna u zaf muhima. Her çıqas zonê ma nıka bınê statuyê “dersa weçinıtene” de bêro musnayiş u no bes nêbo ki, seba ewroy çımê mı de gama hewla. Labelê, ma kırmanci/zazay/dımli/kırdi gani bızanime ke heta ke zonê ma resmi nêbo, heta ke şarê ma xoser nêbo, heta ke welatê ma azad nêbo, rareyayişê/xelesiyayişê şarê ma çino. “Dersa weçinıtene” asimilasyoni rê çare niya. Coka, şarê ma gani pêrodayişê xo rê dewam bıkero, heta ke resa xoseriya zon u kamiye u welatê xo.
Nıka ez reyna bêri Kıtabê Dersa Zazaki ser. Kıtab de çiyê pozitifiyê ke ez pê zaf qayil biyo, nê yê:
- Zonê kıtabi, “zono standard”o, ya ki zonê standardi ra nezdiyo. Kıtab de çiyo tewr muhim no yo. Seba ke ca dayo zonê standardi, amadekarê kıtabi weş u war bê. Zonê kıtabi de, eke teyna yew mıntıqa bıgırotêne verê çıman, no rınd nêbiyêne. Eke heni biyêne, kıtabi xıtabê zazayanê ma pêroyine nêkerdêne. Coka ez peşti dano zonê standardi, zonê muştereki.
- gramerê kıtabi rındo, standardo.
- zerrey kıtabi de, uniteyan de ideolojiyê dewlete yo resmi çino.
- uniteyê ke kıtab de ca gênê, seba gama verêne, rındê.
- dizaynê zerrey kıtabi rındeko, rengın u resmıno.
Het bin ra, derheqê kıtabi de, çiyê ke çımê mı de ğeletê ya ki kemiyê, ez wazeno ke qalê inan bıkeri:
- Amadekerdişê kıtabi de, seba dersa zazaki, werrekna (keşke) yew komisyonê zoni bıameyêne ronayiş. No komisyon de emegdarê zonê ma bıbiyêne. Mesela; Malmisanij, Munzur Çem, Mesut Keskin (Asmêno Bêwayir), Roşan Lezgin, Roşan Hayig, Seyitxan Kurij, Hesib Bingol, Yaşar Aratemur, Hawar Tornêcengi, Deniz Gündüz bıbiyêne. O wext karo tayêna rındek u demokratik veciyayêne. Heto bin ra no komisyon seba ”zonê dayıke de perwerde”, biyêne bınge. Labelê hona herey niyo, gani emegdarê zonê ma lınga rew mabênê xo de dialog vırazê.
- Namey kıtabi “Kurdi-Zazaki” nê, kombinasyonê“Zazaki-Kırmancki-Kırdki-Dımılki” bıbiyêne. Labelê zerrey kıtabi de ca bıdêne 2 teoriyan: 1) Teoriya “Zazaki lehçeyê Kurdki yo” 2) Teoriya “Zazaki zıwano xosero”. Linguistê ke peşti danê nê teoriyan, namey inan bıbiyêne. No usul, “zazayê ke xo kurd qebul kenê” hem inan; hem ki “zazayê ke xo şaro xoser vinenê” inan teber de nêverdano. Gorey fikrê mı, metodo raşt u demokratik ki no yo.
- Kıtab de ifade u çekuyê ke xora zonê ma de estê, gani ca bıdêne inan. Mesela “Ma be xêr di / Xêr be sılamet” kıtab de qet çino. “Demê to xêr” qet çino. Ifadeyê “Berxudar be”, “Weş u war be”, “Homa razi bo” qet çinê. Na kemasiyade zaf muhima.
- Mı heta nıka cayê de nêdiyo ke şarê ma vano “şodirbaş” “rojbaş”, “şanbaş”, “şewbaş”. No formatê “kırdaskiyê standardi” yo. Çıra no format kopya kerdo? Gelo no xerrepnayişê zoni niyo? Ma na perse, gani wicdanê xo ra pers bıkerime. Amadekarê kıtabi ki wicdanê xo ra pers bıkerê. Çunke ez zaneno ke wicdanê ma pêroyinan de cewabo raşt esto. Şarê ma vano ke “Sodırê/Sersıbay/Şewray to xêr bo”. Mesela, vano ke “Şewa to weş bo”, “Roca to weş bo”. Labelê kıtab de hurenda nê ifadeyan de “şodırbaş”, “şanbaş”, “rojbaş” esto. Çı heyf, nêke?
- Kıtab de domanê ma şonê mektebanê “Selahattin Eyyubi”, “Ehmedê Xani”... La, eke no kıtab mı bınustêne, mesela domani şiyêne mektebanê “Ehmedê Xasi”, “Rençber Ezizi”, “Yado”y, “Sey Qaji”, “Sahan Ağa”y, “Dewreş Baba”y, “Malmisanij”i, “Hawar Tornêcengi” ki. Şıma fam kenê ez se vano?
- Kıtab de, “Binefşe” şona konserê “Şiwan Perwer”i. Zaf rınd kena, wa şêro. Hetta şêro konserê Kamkars, Tara Jaff, Kazım Koyuncu ki. Labelê domano bin ki şêro konsêrê “Sılo Qız”, “Rençber Eziz”, “Mikail Aslan”, “Metin-Kemal Kahraman”, “Rêzan Rezdar”, “Mehmet Atli”, “Erdoğan Emir”, “Mehmet Akbaş”, "Kerem Sevinç"… nêke?
- Kıtab de Dilane şona tatil, şona Wan-Axtamara, şona her ca. Ez ki wazeno şêri uca, zaf merex keno, hela uca cao senêno. Labelê, ez wazeno ke, Dilane bêro Koyanê Munzuri ki, çımeyanê Munzuri ki bıvêno. Şêro Jiyara Dûzgın Babay ki bıvêno. Şêro şarê mao ke Terteleyê 38’de Halvoriye de kemeran ra erziyayo bıne, uca ki bıvêno. Şêro Çolig, adaya/gırawa ke Çolig de xo be xo azne kena, uca ki bıvêno. Şêro Pırdê Pali ki bıvêno. Cayanê tarixiyanê Sêwregı ki bıvêno. Şêro dewa Seyid Rızayi ya ke biya page, uca ki bıvêno... Tayêna rınd nêbeno? Temam, belki dewa Sey Rızay de problem veciyeno. labelê Munzur de problem çino, Dilane eşkena bêro Munzur… Heni/wına niyo?
- Kıtab de domani “Fıstıqanê Entabi”, “Bıryanê Bıdlisi”, “Penirê bı sirımi”, “Gilyazanê Mêrdini” wenê. Helal u weş bo. Werrekna ez ki bıweri. Labelê, nê domanê zazay çıra “bıcıka şiri” / “babıko” / “zerveti”, “çirvila” ki nêwenê? Çıra tûyan, sêzıkan, rıbês, qedayif, engura Xarpêti ki nêwenê? Nê domananê kırmanc/zazayan, xebera xo werdanê welatê xo ra çina?
- Kıtab de ca bıdêne sanıka Pepugi ( sanıka Pepo-Keko’y), tayêna zêde ca bıdêne sanık u meselanê kulturê ma, tayêna rınd nêbiyêne? Mesela sanıka Hawar Tornêcengi daya arê “Heş u Hirê Gayi”, çıqas weşa. A sanıke çıra kıtab de ca mêgêro?
- Kıtabê PDF de, pela 147 de ca dayo “Çavkanî”. Labelê, zonê ma de xora çekuya “çımey” esta. Mesela uca de ca bıdêne nameyê xebat u kıtabanê emegdaranê zonê ma. Ca bıdêne Roşan Lezgini, ferhenganê/qısebendanê Zazaki (Vate, Harun Turgut, Mesut Özcan…), Kamer Söylemezi, Malmisaniji, Cemal Taş’i, Deniz Gündüz’i, Asmêno Bêwayir’i, Hawar Tornêcengi, Bedriye Topaç, Peter Lerch’i, Ludwig Paul’i, Jacobson’i, Jost Gippert’i, Newepel’i, Şewçıla, Tija Sodıri, Ware… Tayêna rınd nêbiyêne?
- “Bıcıwi Berfine, sipas Azad can”. No ifade rê itirazê mı çino, ez çekuya “sıpas” ra hes keno. Labelê, nê domani cayê bini de ki vacê “Weş be Berfin”, “Berxudar be Azad”, “Homa/Heq to ra razi bo”. O wext ma kıtab de vengê kalık-pirıkanê xo zi hesnayêne, nêke? O wext kıtab ra boya weşe tayêna zêde ameyêne, heni niyo?
- Kıtab de domani “Newroze” piroz kenê. No çiyo zaf rındo. La werrekna, domanan “Gağand” ki ( (Xarpêt u Çolig de vanê “Kal”) bımbarek bıkerdêne, Howtemal ki, Kormışkan ki.
- Alfabe de gani no notê bıni bıbiyêne: “Zazaki de ewro 2 alfabey yenê gurênayiş. Mabênê nê 2 alfabeyan de ferqê 3 herfan (“ğ”,” ı-i”, “i-î”) esto”. Be no hewa, dı alfabeyê ke zonê ma de yenê gurênayiş, temsil biyêne.
- Alfabe de ca dayo vengê “xw”. Zazakiyo standard de “xw” esto? Eke ca dayo “xw”, çıra ca nêdayo diftongê “ue” (Fekê Xarpêt-Çolig de no veng zaf cayê muhimi gêno), mesela çıra ca nêdayo venganê “ph, kh, th” (Fekê Dêsımi de nê vengi zaf muhimê). Gorey fikrê mı, alfabeya standarde de ca mediyo nê vengan. Coka, yan kıtab de ca medêne vengê “xw”, yan zi ca bıdêne venganê binan ki.
- Xora zonê ma de çekuyê “lete” u “parçe” estê, labelê ca nêdayo inan. Seba “bölüm”ê tırki (“part”ê ingılızki), “beş” nusiyayo. Ancina seba “hava durumu” şarê ma “ayam” vano, labelê kıtab de “rewşa hewayi” nusiyayo.
- Kıtab de çekuyanê (“geli kurdan”, “dibistan”, “mamosta”, “çalaki”yê koman, destşok, xaçeperse, warê “xwe” bıxemilne), şiirê Zıwanê Kurdki, Pêşangeh, nameyanê “Rênas, Soran…” sero ki şıma bıfıkriyê. Namey karakteran de, werrekna namey zey “Laser, Roşan, Munzur, Dûzgın, Zelal, Espar, Çem, Roşna, Besê, Fecê, Gulê ” ki bıbiyêne, tayêna rınd nêbiyêne?
No hende beso. Ez NÊVANO "kıtab rınd niyo". Kıtab zaf rındeko, mesela vaci ke %80-90 raşto. Labelê, kıtabi bıgêrime, heta peyniye bıwanime u wicdanê xo ra pers bıkerime. Ez zaneno ke wicdanê ma, tayê çiyan ra itiraz keno. Cewabê raşti, wicdanê ma de estê.
Çı heyf ke emegdaranê zonê ma, prosesê “dersa weçinıtene ya zazaki” de imtihano rınd nêda. Meşte, roca bine, eke wına dewam bıkero, prosesê “zonê dayıke de wenden u nuştene” de imtihanê rındi nêdanime u şarê ma beno lete. Her çi ra veri, ma bızanime ke raştiya şarê ma, zonê ma, kultur u kamiya ma, fikr u ideolojiyanê ma pêroyinan ra cora, berza. Heqê ma çino ke ma zonê xo, raştiya şarê xo, xo-biyayişê xo qurbanê fikr u ideolojiyanê xo bıkerime.
Meseleya ma kırmancan/zazayan/kırdan/dımıliyan, tayê ki meseleya wicdani ya. Gani heme roştber u emegdarê zon u şarê ma, tayê ki wicdanê xo de bêrê têri. Ma çıra nêbenime yew/jû. Ma çıra piya mucadele nêkenime? Ma çıra hurmetê fikranê yewbini nêkenime? Ma çıra hem “êyê ke xo kurd vinenê”, hem ke “êyê ke xo şaro xoser vinenê” inan piya raştiya şarê xo qebul nêkenime. Çıra texamulê jûbini nêkenime? No hal heta key dewam keno? Ma destê xo serehuşkiye ra key ancenime? Ma çıra jûbini rê wayir nêveciyenimê? No çiyode zaf zoro? Nê, qet çiyode zor niyo. Eke ma goş na wicdanê xo ser, wicdanê ma, ma beno raştiye ser. Ma gani texamulê hirê herfanê alfabeya xo ki bıkerime, texamulê 2 teoriyan (“zaza kurd o /zaza şaro xoser o”) ki bıkerime. Endi tayê pil bıbime, tayê kamıl bıbime. No halo letebiyaye, gani zerrey ma pêroyine bıdecno, bıvêşno. Eybo. Heto bin ra ma zazay ki bızanime ke raxeleşiyayişê ma kurmancan ra piya yo. Têkildariya zaza-kurmanc, u piya mucadele kerdişi, mewzuyê nê nuşteyi niyo. Coka, a mesele sero, ez yew nuşteyê xoyê bini de vınderi.
Mı wexto ke no nuşte nuşt, mı goş na wicdanê xo ser. Çunke, mı heta nıka diyo ke, raştiye u çareseriye xora wicdanê ma dera, xora cewabi wicdanê ma de estê. Coka ezo veng dano emegdaranê zonê ma, heme roştberanê ma. Ma pêro goş ser nime wicdanê xo. Fikr u ideolojiyê ma, wicdanê ma ra, raştiya şarê ma ra berz u hewl niyo.
Heta nuşteyê bini,
Pêro piya weşiye de bımanê
Sinan Usarr
25.10.2012
Not: Kıtabo ke mı analiz kerdo, şıma eşkenê nê linki ra biarê war:
http://ttkb.meb.gov.tr/dosyalar/kitaplar/kurdi_5_zazaki.pdf
Seke yeno zanayiş, çend roci raver, Weziriya Perwerdey (MEB), kıtabê ke hetê Universiteya Artuklu ya Mêrdini ra seba dersanê kırdaski u zazaki hedre/amade biyê, keyepela xo de eşkera kerdi. Mı ki be eşq u keyf’a nê kıtabi ardi war ke bıwani, hela zerrey kıtabê zazaki de çı esto, zonê kıtabi senêno, bıvêni. Seke mı kıtab ard war, heta peyniye mı çım eşt cı u derheqê kıtabi de mı tayê noti gıroti.
Her çi ra veri, ma gani bızanime ke tarixê şarê ma de na gama verêna u zaf muhima. Her çıqas zonê ma nıka bınê statuyê “dersa weçinıtene” de bêro musnayiş u no bes nêbo ki, seba ewroy çımê mı de gama hewla. Labelê, ma kırmanci/zazay/dımli/kırdi gani bızanime ke heta ke zonê ma resmi nêbo, heta ke şarê ma xoser nêbo, heta ke welatê ma azad nêbo, rareyayişê/xelesiyayişê şarê ma çino. “Dersa weçinıtene” asimilasyoni rê çare niya. Coka, şarê ma gani pêrodayişê xo rê dewam bıkero, heta ke resa xoseriya zon u kamiye u welatê xo.
Nıka ez reyna bêri Kıtabê Dersa Zazaki ser. Kıtab de çiyê pozitifiyê ke ez pê zaf qayil biyo, nê yê:
- Zonê kıtabi, “zono standard”o, ya ki zonê standardi ra nezdiyo. Kıtab de çiyo tewr muhim no yo. Seba ke ca dayo zonê standardi, amadekarê kıtabi weş u war bê. Zonê kıtabi de, eke teyna yew mıntıqa bıgırotêne verê çıman, no rınd nêbiyêne. Eke heni biyêne, kıtabi xıtabê zazayanê ma pêroyine nêkerdêne. Coka ez peşti dano zonê standardi, zonê muştereki.
- gramerê kıtabi rındo, standardo.
- zerrey kıtabi de, uniteyan de ideolojiyê dewlete yo resmi çino.
- uniteyê ke kıtab de ca gênê, seba gama verêne, rındê.
- dizaynê zerrey kıtabi rındeko, rengın u resmıno.
Het bin ra, derheqê kıtabi de, çiyê ke çımê mı de ğeletê ya ki kemiyê, ez wazeno ke qalê inan bıkeri:
- Amadekerdişê kıtabi de, seba dersa zazaki, werrekna (keşke) yew komisyonê zoni bıameyêne ronayiş. No komisyon de emegdarê zonê ma bıbiyêne. Mesela; Malmisanij, Munzur Çem, Mesut Keskin (Asmêno Bêwayir), Roşan Lezgin, Roşan Hayig, Seyitxan Kurij, Hesib Bingol, Yaşar Aratemur, Hawar Tornêcengi, Deniz Gündüz bıbiyêne. O wext karo tayêna rındek u demokratik veciyayêne. Heto bin ra no komisyon seba ”zonê dayıke de perwerde”, biyêne bınge. Labelê hona herey niyo, gani emegdarê zonê ma lınga rew mabênê xo de dialog vırazê.
- Namey kıtabi “Kurdi-Zazaki” nê, kombinasyonê“Zazaki-Kırmancki-Kırdki-Dımılki” bıbiyêne. Labelê zerrey kıtabi de ca bıdêne 2 teoriyan: 1) Teoriya “Zazaki lehçeyê Kurdki yo” 2) Teoriya “Zazaki zıwano xosero”. Linguistê ke peşti danê nê teoriyan, namey inan bıbiyêne. No usul, “zazayê ke xo kurd qebul kenê” hem inan; hem ki “zazayê ke xo şaro xoser vinenê” inan teber de nêverdano. Gorey fikrê mı, metodo raşt u demokratik ki no yo.
- Kıtab de ifade u çekuyê ke xora zonê ma de estê, gani ca bıdêne inan. Mesela “Ma be xêr di / Xêr be sılamet” kıtab de qet çino. “Demê to xêr” qet çino. Ifadeyê “Berxudar be”, “Weş u war be”, “Homa razi bo” qet çinê. Na kemasiyade zaf muhima.
- Mı heta nıka cayê de nêdiyo ke şarê ma vano “şodirbaş” “rojbaş”, “şanbaş”, “şewbaş”. No formatê “kırdaskiyê standardi” yo. Çıra no format kopya kerdo? Gelo no xerrepnayişê zoni niyo? Ma na perse, gani wicdanê xo ra pers bıkerime. Amadekarê kıtabi ki wicdanê xo ra pers bıkerê. Çunke ez zaneno ke wicdanê ma pêroyinan de cewabo raşt esto. Şarê ma vano ke “Sodırê/Sersıbay/Şewray to xêr bo”. Mesela, vano ke “Şewa to weş bo”, “Roca to weş bo”. Labelê kıtab de hurenda nê ifadeyan de “şodırbaş”, “şanbaş”, “rojbaş” esto. Çı heyf, nêke?
- Kıtab de domanê ma şonê mektebanê “Selahattin Eyyubi”, “Ehmedê Xani”... La, eke no kıtab mı bınustêne, mesela domani şiyêne mektebanê “Ehmedê Xasi”, “Rençber Ezizi”, “Yado”y, “Sey Qaji”, “Sahan Ağa”y, “Dewreş Baba”y, “Malmisanij”i, “Hawar Tornêcengi” ki. Şıma fam kenê ez se vano?
- Kıtab de, “Binefşe” şona konserê “Şiwan Perwer”i. Zaf rınd kena, wa şêro. Hetta şêro konserê Kamkars, Tara Jaff, Kazım Koyuncu ki. Labelê domano bin ki şêro konsêrê “Sılo Qız”, “Rençber Eziz”, “Mikail Aslan”, “Metin-Kemal Kahraman”, “Rêzan Rezdar”, “Mehmet Atli”, “Erdoğan Emir”, “Mehmet Akbaş”, "Kerem Sevinç"… nêke?
- Kıtab de Dilane şona tatil, şona Wan-Axtamara, şona her ca. Ez ki wazeno şêri uca, zaf merex keno, hela uca cao senêno. Labelê, ez wazeno ke, Dilane bêro Koyanê Munzuri ki, çımeyanê Munzuri ki bıvêno. Şêro Jiyara Dûzgın Babay ki bıvêno. Şêro şarê mao ke Terteleyê 38’de Halvoriye de kemeran ra erziyayo bıne, uca ki bıvêno. Şêro Çolig, adaya/gırawa ke Çolig de xo be xo azne kena, uca ki bıvêno. Şêro Pırdê Pali ki bıvêno. Cayanê tarixiyanê Sêwregı ki bıvêno. Şêro dewa Seyid Rızayi ya ke biya page, uca ki bıvêno... Tayêna rınd nêbeno? Temam, belki dewa Sey Rızay de problem veciyeno. labelê Munzur de problem çino, Dilane eşkena bêro Munzur… Heni/wına niyo?
- Kıtab de domani “Fıstıqanê Entabi”, “Bıryanê Bıdlisi”, “Penirê bı sirımi”, “Gilyazanê Mêrdini” wenê. Helal u weş bo. Werrekna ez ki bıweri. Labelê, nê domanê zazay çıra “bıcıka şiri” / “babıko” / “zerveti”, “çirvila” ki nêwenê? Çıra tûyan, sêzıkan, rıbês, qedayif, engura Xarpêti ki nêwenê? Nê domananê kırmanc/zazayan, xebera xo werdanê welatê xo ra çina?
- Kıtab de ca bıdêne sanıka Pepugi ( sanıka Pepo-Keko’y), tayêna zêde ca bıdêne sanık u meselanê kulturê ma, tayêna rınd nêbiyêne? Mesela sanıka Hawar Tornêcengi daya arê “Heş u Hirê Gayi”, çıqas weşa. A sanıke çıra kıtab de ca mêgêro?
- Kıtabê PDF de, pela 147 de ca dayo “Çavkanî”. Labelê, zonê ma de xora çekuya “çımey” esta. Mesela uca de ca bıdêne nameyê xebat u kıtabanê emegdaranê zonê ma. Ca bıdêne Roşan Lezgini, ferhenganê/qısebendanê Zazaki (Vate, Harun Turgut, Mesut Özcan…), Kamer Söylemezi, Malmisaniji, Cemal Taş’i, Deniz Gündüz’i, Asmêno Bêwayir’i, Hawar Tornêcengi, Bedriye Topaç, Peter Lerch’i, Ludwig Paul’i, Jacobson’i, Jost Gippert’i, Newepel’i, Şewçıla, Tija Sodıri, Ware… Tayêna rınd nêbiyêne?
- “Bıcıwi Berfine, sipas Azad can”. No ifade rê itirazê mı çino, ez çekuya “sıpas” ra hes keno. Labelê, nê domani cayê bini de ki vacê “Weş be Berfin”, “Berxudar be Azad”, “Homa/Heq to ra razi bo”. O wext ma kıtab de vengê kalık-pirıkanê xo zi hesnayêne, nêke? O wext kıtab ra boya weşe tayêna zêde ameyêne, heni niyo?
- Kıtab de domani “Newroze” piroz kenê. No çiyo zaf rındo. La werrekna, domanan “Gağand” ki ( (Xarpêt u Çolig de vanê “Kal”) bımbarek bıkerdêne, Howtemal ki, Kormışkan ki.
- Alfabe de gani no notê bıni bıbiyêne: “Zazaki de ewro 2 alfabey yenê gurênayiş. Mabênê nê 2 alfabeyan de ferqê 3 herfan (“ğ”,” ı-i”, “i-î”) esto”. Be no hewa, dı alfabeyê ke zonê ma de yenê gurênayiş, temsil biyêne.
- Alfabe de ca dayo vengê “xw”. Zazakiyo standard de “xw” esto? Eke ca dayo “xw”, çıra ca nêdayo diftongê “ue” (Fekê Xarpêt-Çolig de no veng zaf cayê muhimi gêno), mesela çıra ca nêdayo venganê “ph, kh, th” (Fekê Dêsımi de nê vengi zaf muhimê). Gorey fikrê mı, alfabeya standarde de ca mediyo nê vengan. Coka, yan kıtab de ca medêne vengê “xw”, yan zi ca bıdêne venganê binan ki.
- Xora zonê ma de çekuyê “lete” u “parçe” estê, labelê ca nêdayo inan. Seba “bölüm”ê tırki (“part”ê ingılızki), “beş” nusiyayo. Ancina seba “hava durumu” şarê ma “ayam” vano, labelê kıtab de “rewşa hewayi” nusiyayo.
- Kıtab de çekuyanê (“geli kurdan”, “dibistan”, “mamosta”, “çalaki”yê koman, destşok, xaçeperse, warê “xwe” bıxemilne), şiirê Zıwanê Kurdki, Pêşangeh, nameyanê “Rênas, Soran…” sero ki şıma bıfıkriyê. Namey karakteran de, werrekna namey zey “Laser, Roşan, Munzur, Dûzgın, Zelal, Espar, Çem, Roşna, Besê, Fecê, Gulê ” ki bıbiyêne, tayêna rınd nêbiyêne?
No hende beso. Ez NÊVANO "kıtab rınd niyo". Kıtab zaf rındeko, mesela vaci ke %80-90 raşto. Labelê, kıtabi bıgêrime, heta peyniye bıwanime u wicdanê xo ra pers bıkerime. Ez zaneno ke wicdanê ma, tayê çiyan ra itiraz keno. Cewabê raşti, wicdanê ma de estê.
Çı heyf ke emegdaranê zonê ma, prosesê “dersa weçinıtene ya zazaki” de imtihano rınd nêda. Meşte, roca bine, eke wına dewam bıkero, prosesê “zonê dayıke de wenden u nuştene” de imtihanê rındi nêdanime u şarê ma beno lete. Her çi ra veri, ma bızanime ke raştiya şarê ma, zonê ma, kultur u kamiya ma, fikr u ideolojiyanê ma pêroyinan ra cora, berza. Heqê ma çino ke ma zonê xo, raştiya şarê xo, xo-biyayişê xo qurbanê fikr u ideolojiyanê xo bıkerime.
Meseleya ma kırmancan/zazayan/kırdan/dımıliyan, tayê ki meseleya wicdani ya. Gani heme roştber u emegdarê zon u şarê ma, tayê ki wicdanê xo de bêrê têri. Ma çıra nêbenime yew/jû. Ma çıra piya mucadele nêkenime? Ma çıra hurmetê fikranê yewbini nêkenime? Ma çıra hem “êyê ke xo kurd vinenê”, hem ke “êyê ke xo şaro xoser vinenê” inan piya raştiya şarê xo qebul nêkenime. Çıra texamulê jûbini nêkenime? No hal heta key dewam keno? Ma destê xo serehuşkiye ra key ancenime? Ma çıra jûbini rê wayir nêveciyenimê? No çiyode zaf zoro? Nê, qet çiyode zor niyo. Eke ma goş na wicdanê xo ser, wicdanê ma, ma beno raştiye ser. Ma gani texamulê hirê herfanê alfabeya xo ki bıkerime, texamulê 2 teoriyan (“zaza kurd o /zaza şaro xoser o”) ki bıkerime. Endi tayê pil bıbime, tayê kamıl bıbime. No halo letebiyaye, gani zerrey ma pêroyine bıdecno, bıvêşno. Eybo. Heto bin ra ma zazay ki bızanime ke raxeleşiyayişê ma kurmancan ra piya yo. Têkildariya zaza-kurmanc, u piya mucadele kerdişi, mewzuyê nê nuşteyi niyo. Coka, a mesele sero, ez yew nuşteyê xoyê bini de vınderi.
Mı wexto ke no nuşte nuşt, mı goş na wicdanê xo ser. Çunke, mı heta nıka diyo ke, raştiye u çareseriye xora wicdanê ma dera, xora cewabi wicdanê ma de estê. Coka ezo veng dano emegdaranê zonê ma, heme roştberanê ma. Ma pêro goş ser nime wicdanê xo. Fikr u ideolojiyê ma, wicdanê ma ra, raştiya şarê ma ra berz u hewl niyo.
Heta nuşteyê bini,
Pêro piya weşiye de bımanê
Sinan Usarr
25.10.2012
Not: Kıtabo ke mı analiz kerdo, şıma eşkenê nê linki ra biarê war:
http://ttkb.meb.gov.tr/dosyalar/kitaplar/kurdi_5_zazaki.pdf
NA RAŞTA?
Va hêrs'a amo, a dara ke sıma omedê jübiniê, to ra a pers kerda.. Na raşta?
"Rüzgarın öfkeyle gelip sana akrabası olduğun ağacı sorduğu doğru mu?"
Adonis
ASTAREY DÛRİ DE SERDIÇiNÊ
Ez na şewe şikino kılamanê tewr xemginan bınusi...
Şikino nia vaci:
"Şewe astareyan de biye
u astarey, kewe biy,
dûri ra serdıçinê..."
Asmên de vengê lawıkanê vayê şewe...
Pablo Neruda
Çarnayis: S. Usarr
02.09.2012, fecirê sodıri de... :)
Şikino nia vaci:
"Şewe astareyan de biye
u astarey, kewe biy,
dûri ra serdıçinê..."
Asmên de vengê lawıkanê vayê şewe...
Pablo Neruda
Çarnayis: S. Usarr
02.09.2012, fecirê sodıri de... :)
KARE (PATiKA)
Kes nêvêreno ra / endi na kare ra / tari ra teber...
Kimse geçmiyor / artık bu patikadan / alacakaranlık hariç...
Julio Cortazar
ROŞTÊ ASME & MIRCOLIK
Tari bi... Dere ra vengê awe, koyan ra boya zembuli ameyêne.
Dewe bêveng biye, çılaya kesi nêvêşayêne, herkes hewna şibı...
A game de, jû morcela veciya, roştia aşme de herre sero xo rê tayê gêra...
Badêna, bi dûri, şi...
02 Payiza Peyêne 2012, 04:37
Estemol
GULÊ
ni koyi gulê, vora heta zani
dorme de bax u qewaxi
bınê i pırdê şikiyaey de
xurrayisê çemê muradi
gulê wurze, sodıro gulê
ax cigera ma vêsena..
ni koyi gulê, ê ma biyêne
dormê xo hengure biyêne
hewnê yare amo gulê
bêrcinê xo zaniê mı biyêne
gulê wurze, sodıro gulê
ax cigera ma vêsena...
Ca: Agirî (Ağrı)
Çarnayişê zazaki: S. Usarr
dorme de bax u qewaxi
bınê i pırdê şikiyaey de
xurrayisê çemê muradi
gulê wurze, sodıro gulê
ax cigera ma vêsena..
ni koyi gulê, ê ma biyêne
dormê xo hengure biyêne
hewnê yare amo gulê
bêrcinê xo zaniê mı biyêne
gulê wurze, sodıro gulê
ax cigera ma vêsena...
Ca: Agirî (Ağrı)
Çarnayişê zazaki: S. Usarr
MiTiNGÊ DÊSIM-38
Roca 13.12.2009 de, Estemol-Kadıkoy de mitingê "Dêsımi 38" est bi, no mitingo tarixi zaf rınd vêrd ra. Hawa serd biye, hama zaf mılet ameybi, çêfê mıleti rınd bi. Miting de "Roê Dêsımi" est bi. Kes menfaetê xoyê siyasi rê nêguriya, kam est bi kam çin bi herkes seba xovirardisê Dêsım 38i uca de bi.
Miting, dı jûano de bi; Tırki u Kırmancki (Zazaki). Qeseykerdişi hem Zazaki hem ki Tırki biy.
Heto bin ra, pila belediya Mamekiye Edibe Şahin u pilê FDG Yaşar Kaya'y ki zonê ma de qesey kerd. Zonê ma Estemol de meydanê Kadıkoy de gulbang da.
Gruba ma "Platformê Zazaki" miting de mesajê "Zonê xo Zazaki rê wayir vecime" da. Zaf kesi amey verê pankarta Platformê Zazaki de fotografi onti. Elaqa mıleti pankarta ma rê zaf biye. Çı esto ke, ma xo de kamera nêberdibi u nêşkiyayme fotografanê xo boncime.
Kılmek ra, emegê kami ke ni mitingi de vêrdo, Heq/Homa pêroyine ra razi bo.
Miting, dı jûano de bi; Tırki u Kırmancki (Zazaki). Qeseykerdişi hem Zazaki hem ki Tırki biy.
Heto bin ra, pila belediya Mamekiye Edibe Şahin u pilê FDG Yaşar Kaya'y ki zonê ma de qesey kerd. Zonê ma Estemol de meydanê Kadıkoy de gulbang da.
Gruba ma "Platformê Zazaki" miting de mesajê "Zonê xo Zazaki rê wayir vecime" da. Zaf kesi amey verê pankarta Platformê Zazaki de fotografi onti. Elaqa mıleti pankarta ma rê zaf biye. Çı esto ke, ma xo de kamera nêberdibi u nêşkiyayme fotografanê xo boncime.
Kılmek ra, emegê kami ke ni mitingi de vêrdo, Heq/Homa pêroyine ra razi bo.
ĞERİB
eke bımıro ğemê kami dero
kesê xo çino, ğerib
ayni halê mı dero
kesê xo çino, ğerib
rüyê xo de hestirê xo estê
kesê xo çino, ğerib
ayni halê mı dero
kesê xo çino, ğerib
rüyê xo de hestirê xo estê
rüyê xo yê pırrê ğeyali estê
çıqas tari çımê xo estê
kesê xo çino, ğerib
dinya xo çina, axretê xo çino
qet jü ca de bextê xo çino
zerrê xo de derdê xo zafo
kesê xo çino, ğerib
--------------------------
ölse kimin umurunda
kimsesi yok garip
aynı benim durumumda
kimsesi yok garip
yüzünde yaş izleri var
hayal dolu yüzleri var
ne karanlık gözleri var
kimsesi yok garip
dünyası yok ahreti yok
hiçbir yerde kısmeti yok
yüreğinde dertleri çok
kimsesi yok garip
çıqas tari çımê xo estê
kesê xo çino, ğerib
dinya xo çina, axretê xo çino
qet jü ca de bextê xo çino
zerrê xo de derdê xo zafo
kesê xo çino, ğerib
--------------------------
ölse kimin umurunda
kimsesi yok garip
aynı benim durumumda
kimsesi yok garip
yüzünde yaş izleri var
hayal dolu yüzleri var
ne karanlık gözleri var
kimsesi yok garip
dünyası yok ahreti yok
hiçbir yerde kısmeti yok
yüreğinde dertleri çok
kimsesi yok garip
Muhlis Akarsu
Antolojiyê Şiiranê Zazaki
Ez wazeno ke seba şiiranê Zazakiyan yew pela antoloji vırazi. Na adresa corêne seba ni antolojiya.
Na proje sero, eke şıma wazenê fikranê xo vacê, mı de irtibat kuyê : sinanusarr@gmail.com
Urze Şime
Urze şime ita ra
urze şime ita ra, bıra...
Şime wertê ni betonan ra
urze şime waxtê khani...
Şime, banê ke nıka biyê page, şime uca
Şime lê i daranê viyalan..
Domaniya ma vêrda-ra uca de...
Şime, mezelê ke nıka rıjiyê,
şime vırazime mezelanê khalıkan...
şime uca, şime welat
şime a diyar;
Cao ke nıka biyo bêveng
Koyê ke nıka teyna mendê
Darê ke biyê huşk, şime uca...
To rê vano urze şime
urze şime waxtê khani
şime kilıtê koyan bıvênime...
19/4/2005
Dewe ra xeberi...
Zerrey mı de ğeribiya Khewco'y
Ğeribiya şıliya payizi, şıliya a dewe...
Dewe ra xeberi estê;
Vanê: Khewco de nêmend qulê Heq'i
Kokımê dewe têdıma merdi...
Xeberi yenê dewe ra, yenê çıman de benê hiştiri
Rışinê şonê çıman ra xeberi
Benê lasêr şonê, benê lasêrê payizi xeberi..
Cigere nêverdanê, biyê qerşuni xeberi..
26/5/2005
Estemol
Xo vir ra kerd, senên bi rüyê maya mı..
Xo vir ra kerd, senên bi rüyê maya mı
Xo vir ra kerd, senên bi vengê maya mı...
Şewe, yew perda bo waxtê khani ra,
Ez bıpişi cigera xoya siyae ra...
Xo vir ra kerd, senên bi huyayişê maya mı
Xo vir ra kerd, senên biye waxto ke berbêne maya mı...
Heyat mı rasano bajiyanê aye de,
Ez lacekê maya xoyo de qıckeko...
Xo vir ra kerd, senên biy destê maya mı
Xo vir ra kerd, çımê xo senên biy waxto ke seyr kerdêne...
Va, bua vaşanê huşkan biyaro düri ra,
Waxto ke şıliye gıran gıran varêna...
Ataol Behramoğlu
Çarnayis: Sinan Usarr
Zazaki de seba terminolociyê xeberan tayê çekuyi
Veng u vac / Xeberi : Haberler
Hukmat: hükümet
Hukmatê Almanya : Almanya hükümeti
Cumurêt : Cumhuriyet
Serwezir: Başbakan
Wezir: Bakan
Reisêcumhur/Pilê cumhuri/ Serê cumhuri : Cumhurbaşkanı
Wezirê Teberi: Dış işleri bakanı
Wezirê Zerrey: İç işleri bakanı
welat : vatan, ülke, memleket
Welatê Ezayi yê Yewina Ewrupa: Avrupa Birliği Üyesi Ülkeler
Welatıc : vatandaş
Teberê welati : yurtdışı
Hukmat: hükümet
Hukmatê Almanya : Almanya hükümeti
Cumurêt : Cumhuriyet
Serwezir: Başbakan
Wezir: Bakan
Reisêcumhur/Pilê cumhuri/ Serê cumhuri : Cumhurbaşkanı
Wezirê Teberi: Dış işleri bakanı
Wezirê Zerrey: İç işleri bakanı
welat : vatan, ülke, memleket
Welatê Ezayi yê Yewina Ewrupa: Avrupa Birliği Üyesi Ülkeler
Welatıc : vatandaş
Teberê welati : yurtdışı
Welatê teberi : dış ülke
Persa Dêsımi : Dersim sorunu
Persa Dêsımi : Dersim sorunu
Persa Zazayan : Zaza Sorunu
Meseleya Dêsımi : Dersim sorunu
Debare : ekonomi
Qeza : kaza
pêseramayis/ kombiyayis: toplantı
Waştis: talep
Waştisê TVyê Zazaki : Zazaca televizyon talebi
Mehkeme: mahkeme
Mehkemeyê Heqanê Merduman ê Ewrupa: AİHM
Raverşiyayis : İlerleme
Rapora Raverşiyayişi : İlerleme Raporu
zıwanzanayis : dilbilim
Pêgeyriyayisê Asme/Roci : Ay/Güneş tutulması
Kamiye : kimlik
Şarê Filistini : Filistin halkı
Xokiştis: intihar
Cerreb: deneme
Meseleya Dêsımi : Dersim sorunu
Debare : ekonomi
Qeza : kaza
pêseramayis/ kombiyayis: toplantı
Waştis: talep
Waştisê TVyê Zazaki : Zazaca televizyon talebi
Mehkeme: mahkeme
Mehkemeyê Heqanê Merduman ê Ewrupa: AİHM
Raverşiyayis : İlerleme
Rapora Raverşiyayişi : İlerleme Raporu
zıwanzanayis : dilbilim
Pêgeyriyayisê Asme/Roci : Ay/Güneş tutulması
Kamiye : kimlik
Şarê Filistini : Filistin halkı
Xokiştis: intihar
Cerreb: deneme
Cerrebnais : deneme
Cerrebê ramıtişi: sürme denemesi
Ramıtoğ: sürücü, şoför
Mebus/ parlamenter : milletvekili
Persber : Sorumlu / yetkili
Kardar : iş adamı
emegdar : emekçi
gureker/ karker: işçi
Teqaut: emekli
goniwer: katil
raştame: raslantı, tesadüf
Seyrkerdoği/niadaoği: seyirci
gosdar : dinleyici
Peqayis : patlama
Pêrodayis: kavga
ilmdar / merdumê ilmi: bilim insanı
nustoğ/nuskar : yazar
siyasetkar: siyasetçi
roştber: aydın
senatkar / hunerberz: sanatçı
sayir: ozan
Asya Düri: uzak asya
Asya Zerrey : Merkez Asya
Rocdao Miyanên : Ortadoğu
Ewrupa Rocday: Doğu Avrupa
Rocawan: Batı
Zıme : kuzey
Veroc: Güney
Afrika Veroci: Güney Afrika
Amerika Veroci / Latine : Güney/Latin Amerika
Qırrkerdis: Katliam, kırım
Tertele : soykırım
Protesto kerdene : protesto etmek
Çenge : Açı
Hetê akademiki ra..: akademik yönden..
Çengey zanışiye ra : bilimsel açıdan
Ronek / dezge: kurum, müessese
Ronekê Cıgeyrayisanê Gênetikan: Genetik Araştırmalar Kurumu...
Weşiye: yaşam ; sağlık
Canweşiye : Sağlık
Nêweşiye : Hastalık
Weziriya/Wezaretê Canweşiye : Sağlık Bakanlığı
Weziriya Petroli : Petrol
Çıme : kaynak
Çımeyê bınê herdi : yeraltı kaynakları
Dewletiye: Zenginlik
Haştiye: Barış
Têdustiye: Eşitlik
Pheştidariye: Dayanışma
Xoverdayis: Direniş
Cerrebê ramıtişi: sürme denemesi
Ramıtoğ: sürücü, şoför
Mebus/ parlamenter : milletvekili
Persber : Sorumlu / yetkili
Kardar : iş adamı
emegdar : emekçi
gureker/ karker: işçi
Teqaut: emekli
goniwer: katil
raştame: raslantı, tesadüf
Seyrkerdoği/niadaoği: seyirci
gosdar : dinleyici
Peqayis : patlama
Pêrodayis: kavga
ilmdar / merdumê ilmi: bilim insanı
nustoğ/nuskar : yazar
siyasetkar: siyasetçi
roştber: aydın
senatkar / hunerberz: sanatçı
sayir: ozan
Asya Düri: uzak asya
Asya Zerrey : Merkez Asya
Rocdao Miyanên : Ortadoğu
Ewrupa Rocday: Doğu Avrupa
Rocawan: Batı
Zıme : kuzey
Veroc: Güney
Afrika Veroci: Güney Afrika
Amerika Veroci / Latine : Güney/Latin Amerika
Qırrkerdis: Katliam, kırım
Tertele : soykırım
Protesto kerdene : protesto etmek
Çenge : Açı
Hetê akademiki ra..: akademik yönden..
Çengey zanışiye ra : bilimsel açıdan
Ronek / dezge: kurum, müessese
Ronekê Cıgeyrayisanê Gênetikan: Genetik Araştırmalar Kurumu...
Weşiye: yaşam ; sağlık
Canweşiye : Sağlık
Nêweşiye : Hastalık
Weziriya/Wezaretê Canweşiye : Sağlık Bakanlığı
Weziriya Petroli : Petrol
Çıme : kaynak
Çımeyê bınê herdi : yeraltı kaynakları
Dewletiye: Zenginlik
Haştiye: Barış
Têdustiye: Eşitlik
Pheştidariye: Dayanışma
Xoverdayis: Direniş
Serewedardis: Ayaklanma
Ceng / Herv : Savaş
Cengê Dinyao 3yine : Üçüncü dünya savaşı
Peyserdar / peyserber: gerici
raverdar / raverber: ilerici
çhepdar / çhepber: solcu
raştdar / raştber:sağcı
raştidar/raştiber: gerçekçi
Newedar: Yanilikçi
Newedariye: Yenilikçilik
Dêmdar : devrimci
Dêmdayis : Devrim
Dêmdayisê Fransıcan : Fransız Devrimi
zıwanê maye : anadili
zıwano xam (ğerib) : yabancı dil
Ceng / Herv : Savaş
Cengê Dinyao 3yine : Üçüncü dünya savaşı
Peyserdar / peyserber: gerici
raverdar / raverber: ilerici
çhepdar / çhepber: solcu
raştdar / raştber:sağcı
raştidar/raştiber: gerçekçi
Newedar: Yanilikçi
Newedariye: Yenilikçilik
Dêmdar : devrimci
Dêmdayis : Devrim
Dêmdayisê Fransıcan : Fransız Devrimi
zıwanê maye : anadili
zıwano xam (ğerib) : yabancı dil
Araqê Çarey Bımbareko, Wesbo 1ê Gulane
( Not: No nuste par serba 1ê Gulana 2008i nuşiya bi. )
Na roce de emegdar, karker, rençber u gurekarê dinya pêro piya resenê jübini, yenê têlewe u pheşti danê jübini (yewbini).
Hukmati ra waştisanê xo meydanan de anê zıwan .
Feqet Tırkiya de hukmat firazkerdena (bımbarek-kerdisê) na roce karker u emegdaran rê tomete vêneno, ebe zor u şiddet helge keno.
1ê Gulane dinya de her ca u her dewlete de 1ê Gulane o.
Feqet Tırkiya de 1ê Gulane zobina o.
Dinya de na roce zey şenatiye, karnavali verêna ra, feqet Tırkiya de na roce ebe goni, ebe ceng u ebe ğedeb (zulım) vêrena ra.
Çıke Tırkiya nêwazena ke imkanê heqa xo waştene bıdo emegdaran.
Çıke hukmatê Tırkiya demokrasi nêwazeno .
Çıke Tırkiya zanena ke 1ê Gulane raya demoxrasi tayêna/dıha keno ya, şar hêsarê xo beno, raştiye bena vıla u züri vecinê meydan.
Hukmat 1ê Gulane ra terseno; çıke zaneno ke şaro ke ameyo pêser jü biyo, nêşikino ni şari bıxapno..
Çıke zaneno ke, eke demoxrasi bêro, kara sermayedaran kuna tenge, qimetê araqê çareyê gurekaran zêdiyeno.
Demokrasi ke ama herkes heqa xo wazeno u rew-herey reseno heqa xo. Çıke demokrasi ke ama, herkes zey merduman cıwiyeno (weşiya xo rameno)..
Tırkiya de hukmat huzurê mıleti, heqe waştena mıleti, bırayiya şaran nêwazeno. Na rü ra (coka, na semed ra), senên game bena wa bıbo,
gama ke zey 1ê Gulane Tırkiya de demokrasi raver bena, aye helge keno (vındarneno)..
Ma oncia/fına ki/zi hetê emegdaran, rencberan, karkeran/gurekaran u feqıran de vındenime..
Emeg u araqê çarey bımbareko..!
Wesbo 1ê Gulane..!
Wesbo Bırayiya Şaran..!
S.Usarr
30/04/2008
Barkerdena Estemoli
A sıro vengé tıfango bi gosané ma de
Jü ki çheké thali destané ma de...
İ roco, ma xo vir ra kerdibı kay
Xo vir ra kerdibı dina, ma domano...
Barkerdenı ma ré néjdi biye,
Zé roco, zé heşto...
Jü léla sodır ra ke ez uştibı ra
Dormé dewe dü bi, mız bi.
Bırré Désımi, bırré welaté ma vésénı
Kıllı kutibı her ca, bévengiye estbiye jü ki ters...
.......
Havaléne, domanéne..!
Mı a sıro sıma ré qalé Estemoli kerdénı..
Mı vaténı ’’Ma ke barkerd Estemol
Ez her roc nané somiye wonno,
Pisküvit, çikolata wonno....’’
Çıke a sıro ma ré somiye hewl biye.
Sıma vaténı ‘’Lao, to serba somiye caverdanay ma?
Na dewe , ni bızéko, ostoro, finıko...
Bırré ma vésené, welat véseno..
To serba somiye çéfkenay bıko?
Héfé to, héfé to...’’
Rocé, waxté barkerdenı ama...
Jü sodıré payiji de waxto ke barkerdénı
Ez léla çé bı çé feteliyénı
Xatır waşténı mıleti ra
Naçıka mı Qute ra, Amıka mı Fece ra, dewe ra,
Ap Koşi ra...sıma ra havaléne...
Bérbis gınéne ino ro, vaténı:
‘’Lao Şino sıma soné koyti,
Soné koyti cigera’m...’’
İno ke nia berbéne safaq ra
Ez ki berbo tené zerre ra
Ez biyénı pırr, iştiri şiyénı çımané mı ra...
Raa Estemoli de, arabaa Saani de
Mı perskerdénı piyé xo ra:
‘’Baba ita koytiyo...baba ita koytiyo?’’
Kewraé mı Çaqi cüab déne:
‘’Lao çhılmın, séke ita Korta,
İta Deperano....Çhılmın ita...’’
İ namané dew’a (ebe namuné dewe) xapıténe mı...
Axıré, nınga ma ki payna herdé Estemoli
Qusır de sé(r)mekeré havalénı...domanénı..!
Sıma mı efbıkeré sebeno...
Sıma çıqa kuti mı viri...
Estemol de jü serré néveciyo teber çé ra ez.
Nı domanané Estemoli de qeşikerd
Nı ki ino de kaykerd mı....
Nı ki nané somiye gulia mı ro şiye....
Axxx.. axx..péro ğeribiye...
Péro ğeribiya darané gozo, sao, viallo, şilano...
Axx,,ğeribiya thoraqé tozıki..
Kutıké dewe..
Axx sıma mı vir ra néşi...
Mı vir ra néşi
Bızéki, veréki, vayvırıki, Qute, Fece, Kose,
bua genımi, hegayé ma,
Jiara Paçkıne, Korte, Depero...
Sıma ra mı ré çımo de iştiri mandi...
Sıma mı vir ra nésoné....!
Sinan Usarr
27/03/2005, Pesew
(Ma serra ’94 de barkerdibı, ez a sıro 7 serre biyo. Çend serri vêrdi ra mabên ra, hama domaniya mordemi zobiya. İsan nêşkino xo vir ra kero. Nıka uca de, domaniya ma bınê pago de mande..)
Qesebend | Sözlük
Çhekê thali : boş mermiler, boş mermi kovanları
Sêke : bak (bakmak, sêrke, niade)
Ğeribiya thoraqê tozıki : kuru çökelik özlemi
Vayvırık: bir çeşit oyuncak pervane, kağıtları hamurla çubuklara yapıştırıp o çubuğu dik bir şekilde başka çubuğa monte ederdik, rüzgara karşı tutunca mükemmel bir şekilde dönerdi.
İştiri : gözyaşları , hiştiri /hêstiri..
Jü ki çheké thali destané ma de...
İ roco, ma xo vir ra kerdibı kay
Xo vir ra kerdibı dina, ma domano...
Barkerdenı ma ré néjdi biye,
Zé roco, zé heşto...
Jü léla sodır ra ke ez uştibı ra
Dormé dewe dü bi, mız bi.
Bırré Désımi, bırré welaté ma vésénı
Kıllı kutibı her ca, bévengiye estbiye jü ki ters...
.......
Havaléne, domanéne..!
Mı a sıro sıma ré qalé Estemoli kerdénı..
Mı vaténı ’’Ma ke barkerd Estemol
Ez her roc nané somiye wonno,
Pisküvit, çikolata wonno....’’
Çıke a sıro ma ré somiye hewl biye.
Sıma vaténı ‘’Lao, to serba somiye caverdanay ma?
Na dewe , ni bızéko, ostoro, finıko...
Bırré ma vésené, welat véseno..
To serba somiye çéfkenay bıko?
Héfé to, héfé to...’’
Rocé, waxté barkerdenı ama...
Jü sodıré payiji de waxto ke barkerdénı
Ez léla çé bı çé feteliyénı
Xatır waşténı mıleti ra
Naçıka mı Qute ra, Amıka mı Fece ra, dewe ra,
Ap Koşi ra...sıma ra havaléne...
Bérbis gınéne ino ro, vaténı:
‘’Lao Şino sıma soné koyti,
Soné koyti cigera’m...’’
İno ke nia berbéne safaq ra
Ez ki berbo tené zerre ra
Ez biyénı pırr, iştiri şiyénı çımané mı ra...
Raa Estemoli de, arabaa Saani de
Mı perskerdénı piyé xo ra:
‘’Baba ita koytiyo...baba ita koytiyo?’’
Kewraé mı Çaqi cüab déne:
‘’Lao çhılmın, séke ita Korta,
İta Deperano....Çhılmın ita...’’
İ namané dew’a (ebe namuné dewe) xapıténe mı...
Axıré, nınga ma ki payna herdé Estemoli
Qusır de sé(r)mekeré havalénı...domanénı..!
Sıma mı efbıkeré sebeno...
Sıma çıqa kuti mı viri...
Estemol de jü serré néveciyo teber çé ra ez.
Nı domanané Estemoli de qeşikerd
Nı ki ino de kaykerd mı....
Nı ki nané somiye gulia mı ro şiye....
Axxx.. axx..péro ğeribiye...
Péro ğeribiya darané gozo, sao, viallo, şilano...
Axx,,ğeribiya thoraqé tozıki..
Kutıké dewe..
Axx sıma mı vir ra néşi...
Mı vir ra néşi
Bızéki, veréki, vayvırıki, Qute, Fece, Kose,
bua genımi, hegayé ma,
Jiara Paçkıne, Korte, Depero...
Sıma ra mı ré çımo de iştiri mandi...
Sıma mı vir ra nésoné....!
Sinan Usarr
27/03/2005, Pesew
(Ma serra ’94 de barkerdibı, ez a sıro 7 serre biyo. Çend serri vêrdi ra mabên ra, hama domaniya mordemi zobiya. İsan nêşkino xo vir ra kero. Nıka uca de, domaniya ma bınê pago de mande..)
Qesebend | Sözlük
Çhekê thali : boş mermiler, boş mermi kovanları
Sêke : bak (bakmak, sêrke, niade)
Ğeribiya thoraqê tozıki : kuru çökelik özlemi
Vayvırık: bir çeşit oyuncak pervane, kağıtları hamurla çubuklara yapıştırıp o çubuğu dik bir şekilde başka çubuğa monte ederdik, rüzgara karşı tutunca mükemmel bir şekilde dönerdi.
İştiri : gözyaşları , hiştiri /hêstiri..
Leylim Ley
Leylim Ley
Biyo zê pelga warro gınayiye
Vayê sodıri mı ağme ke, bıskıne mı
Berı tozanê mı ita ra düri
Nınganê rütanê waştiye ra ke
Sewlê asme erzeno themburê mı sero
Kes qeşiye nêvano, qeşiya mı sero
Çım-buri qeytana mı, bê zanianê mı sero
Asme hetê ra to hetê ra bıcêrê mı wertê xo
Howt serriyo nêşiyo ez welatê xo
Nêcêro ortağê derdi serba derdê xo
Eke rocê yenay kunay rae mı dımı
Quli ra nê, zerrê xo ra perske mı
Sabahattin Ali
Çarnayis: Sinan Usarr
--------------------------
Leylim Ley
Döndüm daldan kopan kuru yaprağa
Seher yeli dağıt beni, kır beni
Götür tozlarımı burdan uzağa
Yarin çıplak ayağına sür beni
Ayın şavkı vurur sazım üstüne
Söz söyleyen yoktur sözüm üstüne
Gel ey hilal kaşlım dizim üstüne
Ay bir yandan sen bir yandan sar beni
Yedi yıldır uğramadım yurduma
Dert ortağı aramadım derdime
Geleceksen bir gün düşüp ardıma
Kula değil, yüreğine sor beni
Sabahattin Ali
Biyo zê pelga warro gınayiye
Vayê sodıri mı ağme ke, bıskıne mı
Berı tozanê mı ita ra düri
Nınganê rütanê waştiye ra ke
Sewlê asme erzeno themburê mı sero
Kes qeşiye nêvano, qeşiya mı sero
Çım-buri qeytana mı, bê zanianê mı sero
Asme hetê ra to hetê ra bıcêrê mı wertê xo
Howt serriyo nêşiyo ez welatê xo
Nêcêro ortağê derdi serba derdê xo
Eke rocê yenay kunay rae mı dımı
Quli ra nê, zerrê xo ra perske mı
Sabahattin Ali
Çarnayis: Sinan Usarr
--------------------------
Leylim Ley
Döndüm daldan kopan kuru yaprağa
Seher yeli dağıt beni, kır beni
Götür tozlarımı burdan uzağa
Yarin çıplak ayağına sür beni
Ayın şavkı vurur sazım üstüne
Söz söyleyen yoktur sözüm üstüne
Gel ey hilal kaşlım dizim üstüne
Ay bir yandan sen bir yandan sar beni
Yedi yıldır uğramadım yurduma
Dert ortağı aramadım derdime
Geleceksen bir gün düşüp ardıma
Kula değil, yüreğine sor beni
Sabahattin Ali
Jü Çêneke Estbiye Japonya de...
Jü çêneke estbiye Japonya de
Jü çêneka hurdikek u qıckeke...
Jü hewr estbi dinya de
Kara xo biye: teyna kistene
Ni hewri kiste
pirıka na çêneke,
wela xo vaydê asmên ro...
bado no hewr bi unca, ama
nafa ki kist piyê çêneke...
nafa ki kiste na çêneke...
U nêbi mırd, mırd nêbi,
Cêreno qurbananê nêwiyo...
"Merdena atomi"ya namê xo
Tari de qirreno...
Jübiyayisê de gırşi pêsanime
Vengê ni cınouri bıbırnime..
Şime na cengi, hadê şime !
Ni cınouri werte ra wedarime !
Nazım Hikmet
Çarnayis : Sinan Usarr
--------------------------
BİR KIZ VARDI JAPONYADA
....
Bir kız vardı Japonyada
ufacık, tefecik bir kız,
Bir bulut vardı dünyada
işi: öldürmekti yalnız.
Bu bulut bu kızcağızın
öldürdü nineciğini,
külünü göğe savurdu,
sonra, yine apansızın
gelip babasını vurdu,
sonra da kızın kendisini.
Ve doymadı ve doymadı
yeni kurbanlar arıyor.
Atom ölümüdür adı,
karanlıkta bağırıyor.
Büyük bir birlik kuralım,
canavarı susturalım.
Savaş cengine gidelim,
canavarı yok edelim.
Nâzım HİKMET
Jü çêneka hurdikek u qıckeke...
Jü hewr estbi dinya de
Kara xo biye: teyna kistene
Ni hewri kiste
pirıka na çêneke,
wela xo vaydê asmên ro...
bado no hewr bi unca, ama
nafa ki kist piyê çêneke...
nafa ki kiste na çêneke...
U nêbi mırd, mırd nêbi,
Cêreno qurbananê nêwiyo...
"Merdena atomi"ya namê xo
Tari de qirreno...
Jübiyayisê de gırşi pêsanime
Vengê ni cınouri bıbırnime..
Şime na cengi, hadê şime !
Ni cınouri werte ra wedarime !
Nazım Hikmet
Çarnayis : Sinan Usarr
--------------------------
BİR KIZ VARDI JAPONYADA
....
Bir kız vardı Japonyada
ufacık, tefecik bir kız,
Bir bulut vardı dünyada
işi: öldürmekti yalnız.
Bu bulut bu kızcağızın
öldürdü nineciğini,
külünü göğe savurdu,
sonra, yine apansızın
gelip babasını vurdu,
sonra da kızın kendisini.
Ve doymadı ve doymadı
yeni kurbanlar arıyor.
Atom ölümüdür adı,
karanlıkta bağırıyor.
Büyük bir birlik kuralım,
canavarı susturalım.
Savaş cengine gidelim,
canavarı yok edelim.
Nâzım HİKMET
Kutê Mı Viri
KUTÊ MI VİRİ
Lasêrê usarri kuto mı viri
Bua vilık u vasu, vengê theyr-thüri
Bua genımê hegau, vengê sıliye...
Koyanê Dêsımi de sodıro sürela..
Kuto mı viri rêqaisê hewru
Wandena zerecu, rêmaisê milçıku...
Kutê mı viri banê kemerıni
Kamılê vızêrêni, cêniyê leçegıni
Kutê mı viri domanê rü-arıngıni...
=====================
ÖZLEMİŞİM
Baharın "sel"ini özlemişim
Otların ve çiçeklerin kokusunu, kuşların börtü-böceğin sesini
Tarladaki buğdayın kokusunu, yağmurun sesini..
Dersim dağlarındaki kızılca sabahı...
Özlemişim gök gürültüsünü
Kekliklerin ötüşünü, kuşların kaçışmalarını..
Taştan evleri özlemişim..
Dünün yaşlılarını, leçegli kadınları
Özlemişim yüzü tozlu/kirli çocukları..
S. Usarr
18-11-2004, Phaseme
Estemol
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)